جمعی از زندانیان سیاسی با گرایشهای مختلف در بند ۷ زندان اوین، با برگزاری مراسمی یاد قربانیان اعدامهای گسترده تابستان ۱۳۶۷ را گرامی داشتند. این مراسم با محوریت مخالفت با اعدام، ادامه دادخواهی و یادبود جانباختگان برگزار شد.
بر اساس گزارشهای دریافتی، این مراسم در تاریخ ۷ شهریور ۱۴۰۵ در راهروی بند ۷ زندان اوین برگزار شد. حاضران در این برنامه با نصب نقاشیهای دستساز، ایراد سخنرانی، شعرخوانی و همخوانی سرود، یاد و خاطره جانباختگان را زنده نگه داشتند.
بازخوانی تاریخ و تداوم سرکوب
در بخش آغازین این مراسم، نقاشیهایی که زندانیان برای یادبود قربانیان قتلعام سال ۱۳۶۷ تهیه کرده بودند، روی دیوارهای راهروی بند به نمایش درآمد. برگزارکنندگان هدف از این اقدام را حفظ خاطره قربانیان و تأکید بر فراموشنشدن رویدادهای آن دوره اعلام کردند. شمار قربانیان آن کشتار بیش از ۳۰ هزار زندانی مجاهد و مبارز اعلام شده است (با توجه به نبود دسترسی عمومی به اسناد کامل، این رقم به نقل از برگزارکنندگان ذکر میشود).
پس از آن، شماری از زندانیان با مرور سرکوبهای دهه ۶۰، تأکید کردند که روند سرکوب مخالفان و معترضان همچنان در دهههای بعد نیز ادامه یافته است. برگزاری چنین مراسمی در شرایط سخت و محدودیتهای شدید زندان اوین، گامی در جهت انتقال موضوع دادخواهی به نسلهای آینده توصیف شد.
پیوند یادواره ۶۷ با اعدامهای اخیر
بخش تأثیرگذاری از این مراسم به شعرخوانی اختصاص داشت. یکی از زندانیان شعر معروف «آن عاشقان شرزه که با شب نزیستند…» را به وحید بنیعامریان و دیگر زندانیانی تقدیم کرد که در فروردین ۱۴۰۵ اعدام شده بودند؛ موضوعی که فضای مراسم را تحت تأثیر قرار داد و یادآور جانباختگان نزدیکتر شد.
«آزادی در برابر استبداد»؛ شکاف اصلی جامعه
یکی از سخنرانان این مراسم با نقد دیدگاههای اصلاحطلبانه و قومگرایانه، تصریح کرد که مسئله اصلی جامعه ایران تقابل میان جناحهای درون حاکمیت نیست، بلکه شکاف اصلی میان «استبداد و آزادیخواهی» و میان «ستمگر و ستمدیده» جریان دارد.
نه به اعدام؛ ابزار سرکوب و ایجاد ترس
در بخش پایانی سخنرانیها، با اشاره به جنبش جهانی لغو مجازات اعدام، تأکید شد که حکومت از احکام اعدام به عنوان ابزاری برای ایجاد ترس در جامعه و سرکوب اعتراضات مردمی استفاده میکند.
این مراسم که با خواندن شعرهایی با مضمون «دار» همراه بود، در نهایت با همخوانی دستهجمعی سرود «خون ارغوانها» و با تأکید بر استمرار مبارزه برای آزادی، حفظ یاد قربانیان و دادخواهی به کار خود پایان داد.
