بیانیه حقوق بشری در یادبود سپهر ابراهیمی
سپهر ابراهیمی، جوان ۱۹ ساله اهل شهرک اندیشه تهران، در جریان اعتراضات سراسری ایران در دیماه جان خود را از دست داد. بنا بر گزارشهای منتشرشده، او که برای پیوستن به جمع معترضان از خانه خارج شده بود، به خانواده خود گفته بود که به باشگاه ورزشی میرود. سپهر یک بوکسور آماتور و جوانی پرامید بود که در نوشتههای خود بر ارزش مبارزه برای آرمانها و دفاع از باورهای انسانی تأکید میکرد آدمی که نمیجنگه حق نداره آرزو کنه.
خانواده سپهر پس از روزها جستوجو و بیخبری، سرانجام پیکر فرزند خود را بعد از هفت روز در پزشکی قانونی کهریزک شناسایی کردند. روایت دردناک پدری که در جستوجوی فرزندش با فریاد «سپهر بابا کجایی؟» به دنبال او میگشت، به نمادی از رنج خانوادههایی تبدیل شد که عزیزان خود را در جریان اعتراضات از دست دادهاند.
حق حیات، مطابق ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، از بنیادیترین حقوق هر انسان است. همچنین آزادی بیان و حق مشارکت در تجمعات و اعتراضات مسالمتآمیز از حقوقی هستند که در اسناد بینالمللی حقوق بشر به رسمیت شناخته شدهاند. هیچ فردی نباید به دلیل استفاده مسالمتآمیز از این حقوق، در معرض خشونت، بازداشت خودسرانه، آسیب جسمی یا مرگ قرار گیرد.
کشته شدن یک جوان ۱۹ ساله که بدون سلاح و در چارچوب حق بنیادین اعتراض مدنی در جامعه حضور یافته بود، پرسشهای جدی درباره رعایت تعهدات حقوق بشری و مسئولیت نهادهای حکومتی در حفاظت از جان شهروندان مطرح میکند. استفاده از خشونت مرگبار علیه افرادی که تهدیدی برای جان دیگران محسوب نمیشوند، با اصول ضرورت، تناسب و حفاظت از جان انسانها که در حقوق بینالملل مورد تأکید قرار گرفتهاند، مغایرت دارد.
ما یاد و نام سپهر ابراهیمی را گرامی میداریم و خواستار روشن شدن حقیقت، پاسخگویی عاملان و آمران هرگونه نقض حقوق بشر، و تضمین حق حیات، آزادی بیان و حق اعتراض مسالمتآمیز برای تمامی شهروندان هستیم. جامعه جهانی، نهادهای حقوق بشری و سازوکارهای بینالمللی مسئولیت دارند که نسبت به موارد نقض حقوق بنیادین انسانها بیتفاوت نباشند و برای تحقق عدالت، حقیقت و کرامت انسانی تلاش کنند.
نام سپهر ابراهیمی تنها نام یک قربانی نیست؛ یادآور حق هر انسان برای زندگی، آزادی و بیان عقیده بدون ترس از خشونت و سرکوب است.
