بیانیه حقوق بشری درباره قتل غزل جانقربان، کودک ۱۵ ساله اصفهانی

غزل جانقربان، کودک ۱۵ ساله و هنرجوی رشته کامپیوتر از اصفهان، تنها فرزند خانواده‌ای بود که در شب نوزدهم دی‌ماه در جریان اعتراضات مردمی در نزدیکی زاینده‌رود اصفهان، هدف شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفت. بنا بر گزارش‌های موجود، سه گلوله از پشت به بدن این کودک اصابت کرد و پس از انتقال به بیمارستان نظامی اصفهان، جان خود را از دست داد. پیکر او پس از پنج روز و با دشواری‌های فراوان به خانواده‌اش تحویل داده شد و سرانجام در آرامستان باغ رضوان اصفهان به خاک سپرده شد.

کشته شدن یک کودک ۱۵ ساله در جریان اعتراضات، صرف‌نظر از هرگونه توجیه سیاسی یا امنیتی، نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بشر و حقوق کودک است. بر اساس «کنوانسیون حقوق کودک» سازمان ملل متحد، دولت‌ها موظف‌اند حق حیات، بقا و رشد کودکان را تضمین کرده و از آنان در برابر هرگونه خشونت، آسیب و تعرض محافظت کنند. استفاده از سلاح گرم علیه کودکان، به‌ویژه در شرایطی که تهدیدی برای جان دیگران ایجاد نکرده‌اند، مغایر با تعهدات بین‌المللی دولت‌ها و برخلاف اصول بنیادین کرامت انسانی است.

پرونده غزل جانقربان تنها یک تراژدی شخصی برای خانواده او نیست؛ بلکه نمادی از نقض حق حیات کودکان و ضرورت پاسخگویی عاملان و آمران چنین جنایاتی است. در چارچوب اصول عدالت انتقالی، حقیقت‌یابی، ثبت و مستندسازی این موارد، شناسایی مسئولان، جبران خسارت خانواده‌ها و تضمین عدم تکرار چنین فجایعی، از ارکان اساسی دستیابی به عدالت و حفظ حافظه جمعی جامعه محسوب می‌شود.

جامعه جهانی، نهادهای مدافع حقوق بشر، گزارشگران ویژه سازمان ملل متحد و تمامی سازوکارهای بین‌المللی مسئول، باید نسبت به مواردی چون قتل غزل قربان حساسیت ویژه نشان دهند و برای روشن شدن حقیقت، پاسخگویی عاملان و حمایت از خانواده‌های قربانیان اقدام کنند.

نام غزل جانقربان، کودک ۱۵ ساله‌ای که باید در کلاس درس، کنار خانواده و در مسیر ساختن آینده خود می‌بود، امروز به سندی از رنج، بی‌عدالتی و نقض حقوق کودکان تبدیل شده است؛ سندی که نباید فراموش شود و نباید بدون پاسخ بماند.