نگرانی عمیق حقوق بشری درباره تداوم بازداشت و بیخبری از وضعیت مهدیه یوسفی، دختر ۱۹ ساله اهل سبزوار
بازداشت و نگهداری طولانیمدت مهدیه یوسفی، دختر ۱۹ ساله اهل سبزوار، در شرایطی که خانواده وی برای ماهها از محل نگهداری، وضعیت جسمانی و روند رسیدگی به پرونده او بیاطلاع ماندهاند، موجب نگرانی جدی از نقض گسترده حقوق بنیادین انسانی این شهروند جوان شده است.
بر اساس گزارشهای دریافتی، مهدیه یوسفی در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ پس از تماس و احضار از سوی نهادهای امنیتی و با هدف پاسخگویی به پرسشهایی درباره ارتباط احتمالی با یکی از بازداشتشدگان، به اداره اطلاعات مراجعه میکند. با این حال، وی پس از حضور در محل، بازداشت شده و از آن زمان تاکنون، با گذشت حدود پنج ماه، به خانواده خود بازنگشته است. خانواده او نیز علیرغم مراجعات مکرر به نهادهای مسئول، تاکنون هیچ پاسخ روشنی درباره محل نگهداری، وضعیت سلامت یا جزئیات پرونده دریافت نکردهاند.
مطابق ماده ۹ «اعلامیه جهانی حقوق بشر» و ماده ۹ «میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی»، هیچ فردی نباید به صورت خودسرانه بازداشت، حبس یا از آزادی محروم شود. همچنین هر شخص بازداشتشده حق دارد از دلایل بازداشت خود آگاه شده و در کوتاهترین زمان ممکن از امکان دسترسی به روند دادرسی عادلانه و حمایتهای قانونی برخوردار شود.
بر پایه اطلاعات موجود، تاکنون هیچ مدرک یا سند معتبری که نشاندهنده ارتکاب جرم از سوی مهدیه یوسفی باشد، به خانواده یا افکار عمومی ارائه نشده است. صرف وجود شماره تماس یک فرد در تلفن همراه شخص دیگر، نمیتواند بهتنهایی مبنای قانونی برای بازداشت طولانیمدت و محرومیت از آزادی باشد و چنین اقدامی با اصل برائت که در ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر مورد تأکید قرار گرفته، در تعارض آشکار قرار دارد.
نگرانیها زمانی ابعاد جدیتری پیدا میکند که گزارشها از وضعیت جسمانی نامناسب این دختر جوان حکایت دارند. گفته میشود مهدیه یوسفی از مشکلات قلبی رنج میبرد و نگهداری طولانیمدت در محیطهای بسته، شرایط پراسترس و محرومیت از دسترسی به مراقبتهای پزشکی مناسب، میتواند سلامت و حتی جان او را با خطر مواجه کند. مطابق «قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان» (قواعد نلسون ماندلا)، تمامی افراد بازداشتشده باید از خدمات درمانی مناسب، مراقبتهای پزشکی مستمر و شرایط انسانی نگهداری برخوردار باشند.
بیخبری طولانیمدت خانواده از وضعیت یک بازداشتشده، محرومیت از ارتباط مؤثر با بستگان و عدم شفافیت درباره سرنوشت وی، از جمله مواردی است که میتواند مصداق نقض حقوق بنیادین انسانی و موجب نگرانی درباره سلامت و امنیت فرد بازداشتشده باشد.
از اینرو، از گزارشگران ویژه سازمان ملل متحد، نهادهای بینالمللی مدافع حقوق بشر، سازمانهای حقوق بشری، فعالان مدنی، رسانههای مستقل و تمامی مدافعان حقوق انسان درخواست میشود نسبت به وضعیت مهدیه یوسفی توجه فوری نشان داده و خواستار شفافسازی درباره وضعیت او، تضمین دسترسی به خدمات پزشکی، امکان ارتباط با خانواده و وکیل، و پایان دادن به بازداشت خودسرانه وی شوند.
حفظ جان و کرامت انسانی تمامی شهروندان، فارغ از هرگونه اتهام یا دیدگاه سیاسی، از اصول بنیادین حقوق بشر است. تداوم بیخبری از سرنوشت مهدیه یوسفی و محرومیت او از حقوق قانونی، نگرانیهای جدی درباره امنیت و سلامت این دختر جوان را افزایش داده و ضرورت اقدام فوری نهادهای مسئول و جامعه بینالمللی را بیش از پیش برجسته میکند.
