گزارش حقوقی درباره حمایت از کودکان بر اساس حقوق بینالملل
حمایت از کودکان یکی از اصول بنیادین نظام حقوق بینالملل حقوق بشر است. بر اساس کنوانسیون حقوق کودک مصوب ۱۹۸۹، تمامی افراد زیر ۱۸ سال، بدون هرگونه تبعیض، از حمایت ویژه حقوقی برخوردار هستند و دولتهای عضو موظفاند تمامی اقدامات لازم را برای تضمین حق حیات، بقا، رشد، امنیت و کرامت آنان به عمل آورند.
مطابق ماده ۶ کنوانسیون حقوق کودک، حق حیات هر کودک باید مورد احترام و حمایت قرار گیرد و دولتها مکلفاند حداکثر تلاش خود را برای تضمین بقا و رشد کودکان به کار گیرند. همچنین ماده ۳ این کنوانسیون مقرر میدارد که در تمامی اقدامات مربوط به کودکان، «منافع عالی کودک» باید بهعنوان ملاحظه نخست در نظر گرفته شود.
علاوه بر این، ماده ۱۹ کنوانسیون حقوق کودک دولتها را موظف میکند که کودکان را در برابر هرگونه خشونت جسمی یا روانی، آسیب، سوءرفتار، بهرهکشی یا رفتارهای غیرانسانی حمایت کنند. ماده ۳۷ نیز هرگونه رفتار ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز نسبت به کودکان را ممنوع اعلام کرده و بر ضرورت حمایت ویژه از آنان در هر شرایطی تأکید دارد.
در مواردی که گزارشهای معتبر از جانباختن یا آسیبدیدگی کودکان در جریان رویدادهای عمومی منتشر میشود، استانداردهای بینالمللی حقوق بشر ایجاب میکند که تحقیقات مستقل، بیطرفانه، مؤثر و شفاف انجام شود. این اصل در تعهدات ناشی از کنوانسیون حقوق کودک، میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی و رویههای کمیته حقوق کودک سازمان ملل مورد تأکید قرار گرفته است. همچنین خانوادههای قربانیان باید از حق دسترسی به حقیقت، عدالت و جبران خسارت مؤثر برخوردار باشند.
صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) و کمیته حقوق کودک سازمان ملل متحد همواره بر این اصل تأکید کردهاند که کودکان هرگز نباید قربانی خشونت، درگیری یا استفاده غیرقانونی و نامتناسب از زور شوند. حفاظت از کودکان، نهتنها یک مسئولیت اخلاقی، بلکه تعهدی الزامآور بر اساس حقوق بینالملل است و رعایت آن از ارکان اساسی حاکمیت قانون و احترام به کرامت انسانی به شمار میرود.
